Wat is de Wet DBA?
De Wet DBA werd in 2016 ingevoerd om schijnzelfstandigheid te bestrijden. De wet verving de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) en stelt dat opdrachtgevers en opdrachtnemers gezamenlijk moesten vaststellen of er sprake was van loondienst en daardoor het arbeidsrecht moesten toepassen (denk aan regels omtrent ziekte, ontslag en het wettelijk minimumloon). De Wet DBA bracht echter veel onzekerheid en verwarring teweeg bij zowel ZZP’ers als opdrachtgevers.
Wat is het handhavingsmoratorium?
Door de onrust en onzekerheid na de invoering van de Wet DBA werd besloten tot een handhavingsmoratorium. Dit moratorium hield in dat de Belastingdienst de wet niet actief handhaafde, behalve in gevallen van duidelijke kwaadwillendheid. Dit gaf bedrijven en zelfstandigen de ruimte om hun werkwijze aan te passen zonder directe angst voor boetes of naheffingen.
Opheffing van het handhavingsmoratorium per 1 januari 2025
Sinds 1 januari 2025 is het handhavingsmoratorium op de Wet DBA opgeheven. Dit betekent dat de Belastingdienst weer volledig handhaaft op de naleving van de Wet DBA. Opdrachtgevers en zelfstandigen moeten er dus op voorbereid zijn dat er nu strenger gecontroleerd wordt op de aard van de arbeidsrelaties.
Gevolgen van de opheffing van het handhavingsmoratorium
- Toename controles. De Belastingdienst controleert actiever op schijnzelfstandigheid. Dit betekent dat opdrachtgevers en zelfstandigen zorgvuldiger moeten zijn bij het vaststellen van hun arbeidsrelatie.
- Boetes en naheffingen. Bij het niet naleven van de regels kunnen opdrachtgevers geconfronteerd worden met boetes en naheffingen.
- Verduidelijking van arbeidsrelaties. De opheffing van het moratorium kan leiden tot meer duidelijkheid in de arbeidsmarkt. Bedrijven moeten helderere afspraken maken en zorgvuldiger handelen om aan de wet te voldoen.
Toekomstige ontwikkelingen
Het kabinet is bezig met nieuwe wetgeving om de problematiek rondom schijnzelfstandigheid en de rechtspositie van arbeidskrachten beter te reguleren, met name voor zelfstandigen met een laag uurtarief. De Wet VBAR (Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR) is een wetsvoorstel geïnitieerd door minister Karien van Gennip van het kabinet Rutte IV. Dit is nog een wetsvoorstel en moet nog goedgekeurd worden door de Tweede Kamer.
Verlenging zachte landing in 2026
Ook in 2026 krijgen ZZP’ers en opdrachtgevers nog geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid. Het kabinet heeft besloten de ‘zachte landing’ ook in 2026 te verlengen. De Belastingdienst blijft wel handhaven, maar zet eerst lichtere middelen in. Er kunnen namelijk wel naheffingen loonbelasting worden opgelegd, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Ook blijft het de mogelijkheid om vergrijpboetes op te leggen, maar dat gebeurt alleen bij bewuste en ernstige overtredingen.
Voorbereidingen
Om te voldoen aan de wet DBA en de toekomstige Wet VBAR kun je als werkgever de volgende stappen ondernemen:
- Evaluatie van contracten: zorg ervoor dat alle contracten en werkafspraken in lijn zijn met de Wet DBA. Raadpleeg eventueel juridische expertise om zeker te zijn van de juiste interpretatie van de wet.
- Gebruik van overeenkomst van opdracht: Tot 6 september 2024 stelde de Belastingdienst modelovereenkomsten beschikbaar. Dit is nu niet meer mogelijk. Het is echter nog steeds verstandig om zelf een overeenkomst van opdracht (ovo) op te stellen met de ZZP’er waarin je de arbeidsrelatie schriftelijk vastlegt. Echter is de praktijk leidend. Leef je de afspraken uit de ovo niet na, dan loop je nog steeds risico op boetes en naheffingen.
- Communicatie en training: informeer en train medewerkers en betrokken partijen over de veranderingen sinds de opheffing van het handhavingsmoratorium en de noodzaak van naleving van de Wet DBA.
- Juridisch advies: raadpleeg juridische experts om de impact van de nieuwe wetgeving te begrijpen en om ervoor te zorgen dat jouw organisatie voldoet aan de wetgeving.
Veelgestelde vragen over de handhavingsmoratorium op de wet DBA
Staat jouw vraag er niet tussen? Neem dan contact op via onderstaand formulier, wij helpen je graag verder.
-
De wet DBA is in het leven geroepen om “schijnzelfstandigheid” te voorkomen. De wet DBA staat voor Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties en is geïntroduceerd als vervanger van de VAR (Verklaring Arbeidsrelatie). De wet DBA heeft als doelstelling om de relatie tussen de samenwerkende partijen goed af te kaderen. Een duidelijke omschrijving van het begrip “gezagsverhouding” geeft een goed beeld van de werkrelatie tussen de opdrachtgever en de opdrachtnemer. In deze wet staat de “nieuwe” zzp overeenkomst omschreven.
-
De Wet DBA is in 2016 ingevoerd om schijnzelfstandigheid te bestrijden. De wet verving de VAR (Verklaring Arbeidsrelatie) en bepaalt dat opdrachtgevers en opdrachtnemers samen moeten vaststellen of er sprake is van loondienst en dus arbeidsrecht moet worden toegepast, zoals regels rondom ziekte, ontslag en het wettelijk minimumloon. De Wet DBA zorgde in de praktijk voor veel onzekerheid en verwarring bij zowel zzp’ers als opdrachtgevers.
-
Er zijn drie belangrijke gevolgen:
- Toename van controles: de Belastingdienst controleert actiever op schijnzelfstandigheid.
- Boetes en naheffingen: bij het niet naleven van de regels kunnen opdrachtgevers boetes en naheffingen krijgen.
- Verduidelijking van arbeidsrelaties: bedrijven worden gedwongen om helderder afspraken te maken en zorgvuldiger te handelen, wat kan zorgen voor meer duidelijkheid op de arbeidsmarkt.
Vraag maar raak!
Werk je met ZZP'ers en wil je weten of jij voldoet aan de Wet DBA? Neem gerust contact op, ik help je graag!
