De geheime succesfactoren van het familiebedrijf

Familiebedrijf detailhandel ondernemen MKB Ongeveer twee derde van alle Nederlandse bedrijven is een familiebedrijf; in de detailhandel is het zelfs de meest voorkomende bedrijfsvorm. De laatste jaren is de waardering voor het familiebedrijf enorm toegenomen, zegt prof. dr. Roberto Flören van de Nyenrode Business Universiteit. Eén van de succesfactoren is een vaak grote betrokkenheid bij de medewerkers. “Mensen werken graag voor een familiebedrijf omdat ze dan ergens bij horen.” Een interview over de geheime succesfactoren van het familiebedrijf.
Je bent een familiebedrijf als je kinderen bij jou in de zaak werken. “Nou, in onze onderzoeken hanteren we een iets andere definitie”, zegt Roberto Flören. “We spreken van een familiebedrijf als tenminste aan twee van de volgende drie kenmerken wordt voldaan. Eén: tenminste 50% van de eigendom is in handen van één familie. Twee: familieleden maken deel uit van de directie en/of adviesorganen. Drie: de familie heeft aanzienlijke invloed op strategische besluiten.”

Het gaat goed met het Nederlandse familiebedrijf, zegt Flören die al vijfentwintig jaar verbonden is aan de Nyenrode Business Universiteit en daar sinds 2002 de leerstoel Familiebedrijven en Bedrijfsoverdracht bekleedt. “Om de zoveel jaar brengen we het aantal familiebedrijven in kaart en dan blijkt het aantal weer toegenomen”, zegt Flören. “Niet voor niets noem ik het wel de leemlaag van onze economie. En dat terwijl al jaren geleden werd geroepen: het familiebedrijf zal uitsterven.

Niet dus. Natuurlijk, ook familiebedrijven gaan wel eens failliet en soms is er geen goede opvolger. Maar zolang ondernemers nieuwe bedrijven starten met het oogmerk om dóór te groeien, houdt het familiebedrijf een gezonde voedingsbodem. Want na een jaar of tien, twaalf zijn die bedrijven succesvol, komen de kinderen in de zaak of volgen de ondernemer op. Soms verkoopt de familie een deel van het bedrijf, maar houden ze zelf een flink belang in handen.”

Trouw aan de regio
Het succes van het familiebedrijf is niet specifiek toe te wijzen aan één oorzaak, zegt Flören die diverse boeken schreef over het onderwerp. “Familiebedrijven zijn op de eerste plaats gewoon bedrijven”, aldus de hoogleraar. “Ze moeten natuurlijk wel een goede zakelijke propositie bieden, net als ieder bedrijf. Maar ze hebben vaak wel een aantal kenmerken die ze bepaalde voordelen geeft boven normale ondernemingen. Zo zijn ze meer op de lange termijn gericht en minder op het snelle succes. Ze werken doorgaans ook meer met eigen vermogen, wat ze minder kwetsbaar maakt als het even tegen zit.

En omdat er maar één of slechts een paar eigenaren zijn, kunnen ze sneller beslissingen nemen en reageren op marktomstandigheden. Ook zijn ze vaak erg trouw aan de regio, wat ze een sterke basis geeft. En last but not least werken ze met heel veel passie op basis van een sterke familiecultuur, waardoor ze vaker net even dat ene tandje bijschakelen.”

Uit een recent onderzoek dat Flören uitvoerde, komt nog een typisch kenmerk van het familiebedrijf naar voren: een grote betrokkenheid bij de medewerkers. Die betrokkenheid is er vanouds, zegt Flören, maar wordt vreemd genoeg pas de laatste jaren weer gewaardeerd. Flören: “Toen ik hier in 1991 begon, wilde geen van mijn studenten in een familiebedrijf werken. Dat waren ouderwetse en stoffige bedrijven die nauwelijks carrièremogelijkheden boden. Als je wat wilde, dan ging je bij een groot bedrijf werken. Zo rond de millenniumwisseling is dat beeld langzaam gaan kantelen als gevolg van aantal incidenten in dat ‘heilige’ grote bedrijfsleven.

Bij ons laatste onderzoek kwam heel duidelijk naar voren dat talentvolle mensen inmiddels weer graag voor een familiebedrijf werken. En dat is omdat ze dan ergens bij horen. Omdat je werkt voor iemand die wéét wie jij bent. En omdat jij op jouw beurt weet voor wie je werkt. Dat maakt dat medewerkers van familiebedrijven doorgaans veel loyaler zijn dan medewerkers elders in het bedrijfsleven. Daar mogen familiebedrijven best trots op zijn en daar mogen ze trouwens ook best wat meer over communiceren in hun marketing. Ze zijn vaak te bescheiden in dit opzicht.”


Benieuwd naar voorbeelden van succesvolle familiebedrijven? Lees dan het laatste Please Magazine.