Maurice Nijsten - Noptra

noptra

De agressie in je eigen ogen vertelt het verhaal

Veiligheid op de werkvloer is een steeds belangrijker thema. Vandaag gaat dat veel verder dan dat brandje in de keuken of die collega met een hartaanval. “Elke werkomgeving vraagt om een heel eigen, toegesneden aanpak”, zegt Maurice Nijsten van Noptra in Geleen. “Aan een basiscursus EHBO heb je niet zoveel als je een kleuter moet reanimeren.”
Noptra in Geleen biedt ‘totaaloplossingen voor alles wat met veiligheid en beveiliging te maken heeft’, begint directeur Nijsten maar even met een korte samenvatting. De Limburger is de voorbije decennia via z’n werkzaamheden voor de lokale brandweer langzaam maar zeker het veiligheidswereldje ingerold.

Toen de gemeenten Sittard, Geleen en Born werden samengevoegd in 2000, was één van de consequenties dat de gemeentelijke brandweer stopte met bhv-trainingen en andere veiligheidscursussen. “Jammer”, vond Nijsten en hij besloot het stokje over te nemen. Noptra is het resultaat; van daaruit bedient Nijsten klanten in de regio en daarbuiten met opleidingen, trainingen en advies in beveiliging en veiligheid. “En dat in de ruimste zin des woords.”

Hoe de zaken ervoor staan? “In de voorbije crisisjaren kwam duidelijk naar voren dat veel bedrijven veiligheid als sluitpost op de begroting beschouwen”, zegt Nijsten. “Dat begrijp ik ergens ook wel. Want in de beleving van deze ondernemers kost onze dienstverlening vooral geld en levert het niks op. Totdat er wat fout gaat, natuurlijk. Dan kun je je wel voor je kop slaan.” Dat geldt volgens Nijsten op kleine en grote schaal. Als er een ramp gebeurt, zoals met De Hemel in Volendam, of met de vuurwerkramp in Enschede, dan laait de discussie weer op, worden allerlei rapporten opgesteld over de veiligheid en draait ook het politieke debat weer op volle toeren. “Maar na verloop van tijd zwakt het gevoel van urgentie weer af. De laatste jaren”, zegt Nijsten, “zie je gelukkig wel dat er vanuit de overheid steeds meer en vooral gericht wordt nagedacht over veiligheid.”

Agressie
“En misschien heeft dat ook wel een beetje te maken met de actualiteit”, zegt Nijsten. Voetbalsupporters die eeuwenoud erfgoed in Rome vernielen, zwartrijders die conducteurs met de dood bedreigen en onverlaten die ambulancepersoneel het werk onmogelijk maken. “Het zijn van die krantenberichten waar je boos van wordt en waarvan je er steeds meer voorbij ziet komen”, zegt Nijsten. “Maar je moet er wel wat mee. Onze samenleving krijgt steeds vaker te maken met agressie en dat is op de werkvloer niet anders.” “In de afgelopen jaren is naast de klassieke veiligheidsopleidingen dan ook steeds meer aandacht gekomen voor de mens als actor van veiligheid”, zegt Nijsten. En daar speelt Noptra op in. “Sowieso is ons aanbod altijd vraaggestuurd. Want van een bhv’er wordt bij een kinderdagverblijf heel wat anders gevraagd dan bij een transportbedrijf. Het is een groot verschil of je een beer van een vent of een baby’tje moet reanimeren.”

Daarom brengt Noptra ook altijd eerst de organisatie en de aard van het werk in kaart. “Natuurlijk zijn op elke werkplek de basisvaardigheden belangrijk: Hoe reageer je op een brand? En wat doe je als een collega ineens een beroerte krijgt? Die basale skills en competenties zijn ook bij ons het vertrekpunt. Maar dan? Kent iedereen z’n taak? Of pakt Jan en alleman direct de telefoon om 112 te bellen en let vervolgens niemand op de ontruiming van het pand? En als je ontruimt, let je dan ook nog even op de wc’s? Het is een cliché, maar als de nood echt aan de man komt, als er echt paniek uitbreekt, dan is het moeilijk om al die theorie uit het klaslokaal weer voor de geest te halen. En in zo’n dynamiek is het essentieel dat iedereen tenminste z’n taak weet.”

Omdat juist die taakverdeling zo belangrijk is, geven Nijsten en zijn collega’s dat onderwerp steeds meer aandacht. “De table-topoefening is daar een onderdeel van. Poppetjes en casuïstiek op een grote plattegrond geven het inzicht dat nodig is. Jan coördineert de ontruiming op de eerste verdieping, Chantal op de begane grond. Oefenen in dergelijke structuren is op den duur veel nuttiger dan het blussen van een containerbrandje op een leeg parkeerterrein. Dat lukt iedereen wel.”

Rollenspelen
Om deelnemers aan de cursussen en trainingen ook op het emotionele vlak zo bestendig mogelijk te maken, werkt Noptra geregeld met acteurs en rollenspelen. “Er is altijd wel iemand die daar huiverig voor is. ‘Maurice,’ zeggen ze dan, ‘laat mij maar toekijken.’ Juist die mensen betrek ik er nadrukkelijk bij. De camera loopt, mensen worden agressief, het loopt uit de hand en bam, een van de deelnemers grijpt ’n acteur bij z’n strot.” Met de groep kijkt Nijsten de scènes terug. “En dan valt ’t kwartje. Want zie je die agressie in je eigen ogen, dan dringt het pas tot je door. Je ziet bij jezelf waar jij, maar ook je collega’s toe in staat zijn.”

Noptra werkt sinds 2010 samen met Please om de inzet van docenten, maar ook brandwachten vlot te laten verlopen. “Daarin gaat het om vrijwel uitsluitend flexibel inzetbare mankracht. Dat is bewust. Je zoekt mensen die niet alleen de theorie beheersen, maar die ook weten wat het is om met beide benen in de praktijk te staan. Als je alle dagen voor de klas staat, dan raak je dat fingerspitzengefühl kwijt. Brandweermannen, politiefunctionarissen, verpleegkundigen en ambulancepersoneel begrijpen wat het is om met paniek, levensbedreigende situaties en agressieve omstanders om te gaan en die weten waar je op let bij de ontruiming van een pand.”

“Vaak zit ’m dat in de details”, zegt Nijsten. “Juist praktijkmensen kunnen uitleggen dat je bij een brand eerst jezelf in veiligheid moet brengen. Want als jij, manmoedig als je bent, je collega naar buiten wilt slepen in de verstikkende rook, en je raakt daarbij ook buiten bewustzijn, dan moet die hulpverlener straks een keuze maken. Hij kan er maar één meenemen. Ben jij dat? Of je collega?”

Nijsten is blij dat veiligheid in Nederland wat hoger op de agenda staat. “Ik hoop niet dat er een ramp voor nodig is om dat zo te houden.”

Bekijk hier het artikel in het Please Magazine